Etkinlikler

Timur Satrancı

Hüküm sürdüğü 35 yıllık sürede ordusuyla katıldığı savaşlarda yenilgi yüzü görmemiş olan Timur (Demir), satranç oyununda da ustaydı. Dönemin tarihçilerinden Ahmet İbni Arapşah’tan öğrendiğimize göre, o devrin en büyük usta oyuncularını yenmiştir. Arapşah, Timur’u şöyle tanımlamaktadır: “Zekasını bilemek için düzenli olarak satranç oynardı. Fakat bildik satrancı kibirine yediremediği için, bunun yerine büyük satranç oyununu oynardı. Bunun tahtası, 10×11 kareden oluşur; iki deve, iki zürafa, iki bekçi, iki kale, bir vezir ve birkaç fazla taş daha ilave edilirdi. En zor oyunlardan biri olan bu oyun, Timurlenk satrancı olarak bilinirdi.” Bugün geçer piyon olarak bildiğimiz hareket de büyük olasılıkla Timur satrancındaki Yalın Er’in özel bir hareketinden uyarlanmıştır.

timur

 

Söylenen odur ki, Timur satranç oynarken şah kale manevrasıyla rakip şahı mat ettiği sırada oğlunun doğduğu haberini alınca oğluna “Şahruh” (Şahkale) ve yeni yaptırdığı bir kente de “Şahruhiye” adını vermiştir.

Timurlular döneminde (1370-1507) eğer bilge biri olmak isteniyorsa, satranç oynamayı bilmek gerekirdi. Örneğin, bu dönemin en büyük şairlerinden Ali Şir Nevai (1441- 1501) satranç oyununa tutkun ve iyi bir oyuncu olarak bilinirdi. Yine Timur’un torunu, Şahruh’un oğlu olan Uluğ Bey’in (1394-1449) de astronomi ve matematik alanında çok önemli katkıları vardır.

Timur’un satranççıları arasında Muhammed b. el-Akîl el-Haymî, Zeyneddin el-Yezdî ve başka kimseler vardı. Ama satrançılarının pîri aynı zamanda fakih ve muhaddis olan Alâeddin et-Tebrizî idi. Alâeddin et-Tebrizî ile büyük satranç oynayan Timur’un, satranç oyununun konumları ile hamleleri hakkında da şerhleri vardır. İbn Arabşah, Timur ile Alâeddin et-Tebrizi’nin yanlarında ayrıca bir yuvarlak bir de uzun satranç gördüğünü ifade etmektedir. Yine bir gün çok sevdiği bu oyunu oynarken rakibine Şah-Ruh yaptığı sırada Timur’a iki müjde getirilmiştir. Bunlardan birincisi bir erkek çocuk sâhibi olduğu, ikincisi de Ceyhun nehrinin Hıta tarafındaki kıyısına inşaa ettirmekte olduğu şehrin tamamlandığı idi. Bunun üzerine Timur oğluna Şahruh, şehre ise Şahruhiyye adını vermiştir.

Yazar: Ferdi BESNİ

14 Şubat 1993 Adana doğumluyum. Çukurova Üniversitesi Makine Mühendisliği 2. Sınıf öğrencisiyim. İleri düzeyde İngilizce biliyorum. Hobi olarak başlayan internet sitesi tasarlama işini şimdi aktif olarak yürütmekteyim. Modern mühendislik, robotik ve ileri teknolojiyle ilgili haberleri elimden geldiğince takip ederim. Çalışmayı seven birisiyim. Kendimi geliştirebilmek için ve yeni bir şeyler öğrenmek için elimden geleni yapıyorum.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Scroll To Top